Ev içinde çocuklara ait bir alan denildiğinde çoğu zaman akla oyuncakların bulunduğu bir oyun köşesi gelir. Oysa çocukların yalnızca oturarak oynayacakları değil; hareket edebilecekleri, yuvarlanabilecekleri, denge oyunları kurabilecekleri ve bedenlerini farklı şekillerde kullanabilecekleri bir alana da ihtiyaç duyulabilir.
Bunun için ayrı bir oyun odası olması şart değildir. Salonun boş bir bölümü, çocuk odasının bir köşesi veya gün içinde geçici olarak açılan bir alan çocuk hareket alanına dönüştürülebilir.
Burada önemli olan alanı oyuncaklarla doldurmak değil; çocuğun hareket edeceği boşluğu korumak, çevresini düzenlemek ve yapılacak aktivitelere uygun bir hareket zemini oluşturmaktır. Daha genel bir oyun köşesi planlıyorsanız Çocuk Odasında Oyun Köşesi Nasıl Hazırlanır? yazısındaki düzenleme fikirlerinden de yararlanabilirsiniz.
Önce Çocuğun Nasıl Hareket Ettiğine Bakın
Her çocuk aynı oyunlardan hoşlanmaz. Bazı çocuklar yerde yuvarlanmayı severken bazıları zıplamak, tünellerden geçmek, minderlerin üzerine çıkmak veya küçük parkurlar kurmak isteyebilir.
Bu nedenle hareket alanını hazırlamadan önce çocuğun gün içinde en çok hangi hareketleri yaptığını gözlemlemek faydalıdır.
Alan;
- Yuvarlanma,
- Denge kurma,
- Eğilip kalkma,
- Minderlerin arasında hareket etme,
- Basit parkurlar,
- Taklit oyunları,
- Esneme,
- Açık uçlu hareket oyunları
için kullanılabilir.
Böylece sabit bir oyun düzeni yerine çocuğun ilgisine göre değiştirilebilen bir ev içi aktivite alanı oluşturulabilir. Çocukların hareket ihtiyacının günlük oyundaki yerini daha ayrıntılı ele aldığımız Çocuklar Neden Hareket Etmeye İhtiyaç Duyar? yazısı da bu bölümü tamamlar.
Hareket Alanı Evin Neresinde Olmalı?
En büyük oda her zaman en uygun yer değildir.
Çocuğun hareket alanını seçerken mobilyalar arasında sıkışmayan, günlük geçiş yollarını mümkün olduğunca kapatmayan ve yetişkinin kolayca takip edebileceği bir bölüm tercih edilebilir.
Salon kullanılacaksa sehpa ve keskin köşeli mobilyalardan uzakta kalan bir bölüm değerlendirilebilir. Çocuk odasında ise yatağın, dolabın veya kapının açılış alanını kapatmayan boş zemin daha kullanışlı olabilir.
Küçük evlerde alanın sürekli kurulu kalması gerekmez. Günün belirli saatlerinde açılıp oyun sonrasında yeniden düzenlenebilen taşınabilir hareket alanları daha pratik olabilir.
Evin hangi bölümünün oyun için daha uygun olduğuna karar vermekte zorlanıyorsanız Bebek Oyun Alanı Salonda mı Olmalı, Çocuk Odasında mı? ve Çocuğun Oyun Alanı Evin İçinde Taşınabilir mi? Anne Neredeyse Oyun Alanı da Orada yazılarımız farklı kullanım senaryolarını karşılaştırır.
Çocukların Hareket Ettiği Zemine Ne Serilebilir?
Hareket alanının en önemli parçalarından biri zemindir.
Çocuk yerde yuvarlanacak, dizlerinin üzerinde hareket edecek veya basit jimnastik hareketleri deneyecekse doğrudan sert zemin üzerinde oynamak yerine aktiviteye uygun bir yüzey tercih edilebilir.
Bu amaçla;
- Katlanabilir oyun minderi
- Katlanabilir oyun matı
- Süngerli oyun minderi
- Kalın yer minderi
- Tumbling mat
- Çocuk jimnastik minderi
gibi farklı ürünler değerlendirilebilir.
Özellikle hareket alanının sabit olmadığı evlerde katlanabilir sünger minder, ihtiyaç olduğunda tamamen açılıp oyun zemini olarak kullanılabilmesi; sonrasında ise katlanabilmesi sayesinde kullanışlıdır.
Balküpü Studio katlanabilir oyun minderleri 4 cm kalınlığında ve 28 DNS sünger yapısındadır. Bu yapı oyun, hareket ve günlük aktivite alanlarında zeminden daha belirgin bir ayrım oluşturur.
Zemin alternatiflerini daha geniş değerlendirmek için Bebeğim İçin Yere Ne Serebilirim?, kalınlık tarafı için ise Bebeğim İçin Kalın Bir Yer Minderi Nasıl Seçebilirim? yazılarına da göz atabilirsiniz.
Hareket Alanı Ne Kadar Büyük Olmalı?
Çocuğun yalnızca minderin üzerinde oturabileceği kadar yer bırakmak hareketli oyunlar için yeterli olmayabilir.
Alan belirlenirken çocuğun;
- Kollarını ve bacaklarını açabilmesi,
- Yön değiştirebilmesi,
- Minderin üzerinde ilerleyebilmesi,
- Birkaç adımlık hareket dizisi oluşturabilmesi
düşünülmelidir.
Ancak burada “ne kadar büyük, o kadar iyi” şeklinde tek bir kural yoktur. Kullanılabilir alanın büyüklüğü, çocuğun yaşı ve evde yapılacak aktiviteler birlikte değerlendirilmelidir.
Küçük bir evde daha kompakt ama boş bırakılmış bir hareket köşesi, geniş fakat mobilyalarla bölünmüş bir alandan daha kullanışlı olabilir. Alanın ölçüsünü planlarken Bebek İçin Oyun Alanı Ne Kadar Büyük Olmalı? ve Bebek Oyun Alanında Ne Kadar Boş Alan Bırakılmalı? yazılarındaki temel yerleşim mantığı da yol gösterebilir.
Katlanabilir Minder Neden Hareket Alanında Kullanışlıdır?
Sabit oyun ekipmanlarının aksine katlanabilir oyun minderi, alanın gün içerisinde farklı amaçlarla kullanılmasına izin verir.
Tamamen açıldığında çocukların üzerinde hareket edebileceği geniş bir yüzey oluşturabilir.
Katlandığında ise farklı şekillerde değerlendirilerek;
- Küçük yükseltiler,
- Geçiş noktaları,
- Oturma alanı,
- Yaslanma bölümü,
- Oyun parkurunun bir parçası
hâline getirilebilir.
Bu özellik özellikle açık uçlu oyunlarda avantajlıdır. Çocuk her seferinde aynı hazır oyunu oynamak yerine minderlerin şeklini değiştirerek farklı senaryolar kurabilir.
Katlanabilir minderin yalnızca zemin olarak değil farklı şekillerde nasıl kullanılabileceğini görmek için Katlanabilir 4’lü Tumbling Mat ve Süngerli Minder Ne İşe Yarar? yazısını da inceleyebilirsiniz.
Hareket Alanını Mini Parkura Dönüştürebilirsiniz
Hareket alanının her gün aynı şekilde kullanılması gerekmez.
Bir gün tamamen açık bir minder üzerinde serbest hareket edilirken başka bir gün minder, yastık ve birkaç güvenli ev eşyası kullanılarak küçük bir parkur hazırlanabilir.
Örneğin çocuk minderin üzerinden yürüyebilir, belirlenen noktada çömelebilir, bir yastığın etrafından dolaşabilir, diğer bölüme geçebilir ve parkuru bir oyuncak taşıyarak tamamlayabilir.
Böylece evde hareket parkuru kurmak için büyük veya sabit oyun ekipmanlarına ihtiyaç kalmaz.
Daha fazla parkur örneği için Oyun Tüneli ve Aktivite Parkuru Fikirleri: Katlanabilir Oyun Minderi ile Eğlenceli Oyunlar ve yeni arama niyetli yazımız Evde Mini Engel Parkuru Nasıl Hazırlanır? birlikte kullanılabilir.
Çocuk Odasında Hareket Köşesi Nasıl Hazırlanır?
Çocuk odasında oyun alanının tamamını oyuncak depolamak için kullanmak yerine küçük bir bölümü boş bırakmak hareket oyunları açısından daha kullanışlı olabilir.
Bu bölümde bir katlanabilir yer minderi bulundurulabilir. Hareket zamanı tamamen açılan minder, diğer zamanlarda katlanarak oturma veya kitap okuma alanına dönüştürülebilir.
Oyuncakların ise hareket yüzeyinin üzerinde dağınık şekilde bırakılması yerine sepet veya raflarda tutulması zemini açık bırakmaya yardımcı olur.
Bu şekilde aynı oda hem oyuncakların bulunduğu bir oyun alanı hem de çocuğun bedenini kullanabileceği bir hareket köşesi olabilir.
Oyuncakların açıkta mı yoksa depolama alanlarında mı durması gerektiğini değerlendirirken Bebek Oyun Alanında Oyuncaklar Yerde mi Durmalı, Sepette mi? ve Bebek Oyun Alanında Oyuncaklar Açıkta mı Durmalı, Kutularda mı Saklanmalı? yazıları da bu düzeni tamamlayabilir.
Küçük Evlerde Çocuk Hareket Alanı Nasıl Kurulur?
Küçük evlerde en büyük sorun çoğu zaman alanın olmaması değil, aynı alanın birden fazla amaçla kullanılmasıdır.
Salon sabah çocuk oyun alanı, gün içinde aile yaşam alanı, akşam ise dinlenme alanı olabilir.
Bu nedenle küçük evlerde sabit oyun ekipmanlarından çok katlanıp kaldırılabilen oyun ürünleri avantaj sağlayabilir.
Katlanabilir oyun matı oyun sırasında tamamen açılır; aktivite bittikten sonra tekrar katlanabilir. Böylece çocuk için hareket alanı oluşturmak, evde sürekli geniş bir alan kaybetmek anlamına gelmez.
Bu konuda Küçük Evlerde Çocuklar İçin Oyun Alanı Nasıl Oluşturulur? ve Küçük Evde Bebek İçin Oyun Alanı Nasıl Oluşturulur? yazılarında daha fazla alan tasarrufu fikri bulabilirsiniz.
Hareket Alanında Oyuncak Sayısını Sınırlayın
Hareket oyunları için hazırlanan zeminin üzerinde çok fazla oyuncak bulunması çocuğun kullanabileceği boşluğu azaltır.
Hareket zamanı sırasında yalnızca o aktivitede kullanılacak birkaç malzemeyi alana getirmek daha işlevsel olabilir.
Örneğin;
- Bir top,
- Birkaç yastık,
- Renkli halkalar,
- Yumuşak bloklar,
- Küçük oyuncaklar
farklı hareket görevleri oluşturmak için yeterli olabilir.
Oyun tamamlandığında materyaller kaldırılarak alan yeniden boş bırakılabilir.
Oyuncak sayısını gün içinde değiştirmek istiyorsanız Bebek Oyuncakları Ne Sıklıkla Değiştirilmeli? Oyuncak Rotasyonu Nasıl Yapılır? yazısındaki rotasyon yaklaşımı da uygulanabilir.
Aynı Alan Hem Hareketli Hem Sakin Oyunlar İçin Kullanılabilir mi?
Evet. Özellikle sınırlı alanı olan evlerde ayrı bir hareket köşesi ve ayrı bir dinlenme köşesi oluşturmak gerekmeyebilir.
Sabah açık şekilde kullanılan süngerli oyun minderi üzerinde parkur veya hareket oyunları oynanabilir.
Öğleden sonra minder katlanarak;
- Kitap okuma köşesi,
- Yere yakın oturma alanı,
- Sessiz oyun bölümü,
- Dinlenme minderi
olarak kullanılabilir.
Böylece aynı ürün ve aynı metrekare gün içinde farklı aktiviteler için değerlendirilebilir.
Bu çok amaçlı düzeni genişletmek için Çocuğum İçin Yere Yakın Oturma Alanı Nasıl Oluşturabilirim? ve Bebek Oyun Alanı Gün İçinde Nasıl Değiştirilebilir? Tek Bir Alanı Farklı Aktiviteler İçin Kullanma Rehberi yazıları doğal devam bağlantılarıdır.
Hareket Alanı Çocuğun Yaşına Göre Nasıl Değiştirilebilir?
Çocuğun hareket şekli büyüdükçe değişir. Bu nedenle oyun alanının da sabit kalması gerekmez.
Daha Küçük Çocuklarda
Yerde serbest hareket, yuvarlanma, sürünme, basit geçişler ve düşük seviyeli parkurlar ön planda olabilir.
Bebeklik dönemindeki zemin kullanımını ayrıca değerlendirmek isterseniz Bebek Yerde Oynamaya Ne Zaman Başlar? yazısına geçebilirsiniz.
Hareketliliği Artan Çocuklarda
Denge oyunları, minderler arasında geçiş, basit engel parkurları ve yön değiştirme oyunları eklenebilir.
Bu aşamada Çocuklar İçin Evde Denge Parkuru Nasıl Kurulur? farklı görev örnekleri sunar.
Daha Büyük Çocuklarda
Tumbling, basit jimnastik aktiviteleri, esneme, denge çalışmaları ve daha uzun hareket parkurları denenebilir.
Bu şekilde çocuk oyun minderi, yalnızca belirli bir yaş dönemine ait bir ürün olmaktan çıkıp oyunların yapısına göre farklı biçimlerde kullanılabilir. Katlanabilir minderin yaş ilerledikçe kullanımını Katlanabilir Oyun Minderi Kaç Yaşa Kadar Kullanılır? yazısında da ayrıntılı olarak ele aldık.
Evde Jimnastik ve Tumbling İçin Aynı Alan Kullanılabilir mi?
Çocuk hareket alanı yalnızca günlük oyunlar için kullanılmak zorunda değildir.
Takla, yuvarlanma, denge veya yaşa uygun basit jimnastik hareketlerine ilgi duyan çocuklarda alan ev tipi jimnastik köşesi olarak da değerlendirilebilir.
Bu kullanımda tumbling mat, çocuk jimnastik minderi veya kalın süngerli minder gibi zemini daha belirgin hâle getiren ürünler tercih edilebilir.
Ancak minder bulunması her hareketi otomatik olarak güvenli hâle getirmez. Hareketin çocuğun yaşına ve beceri düzeyine uygun olması, çevrede yeterli boşluk bulunması ve gerektiğinde yetişkin gözetimi önemlidir.
Tumbling tarafını daha ayrıntılı incelemek için Tumbling Mat Nedir? Çocuklar İçin Ne İşe Yarar?; evde uygun minder seçimi içinse Çocuklar Evde Jimnastik Yaparken Hangi Minder Kullanılmalı? yazıları bu bölüme doğal olarak bağlanır.
Hareket Alanı İçin Minder Seçerken Neye Bakılmalı?
Hareket alanında sık kullanılacak bir ürün seçerken yalnızca kalınlığına bakmak yeterli değildir.
Günlük kullanım açısından şu özellikler birlikte değerlendirilebilir:
- Sünger yoğunluğu
- Minder kalınlığı
- Katlanabilir yapı
- Çıkarılabilir kılıf
- Fermuarlı tasarım
- Makinede yıkanabilir kılıf
- Su itici yüzey
- Leke tutmayan kumaş
- Kullanılmadığında kolay düzenlenebilme
Özellikle çocukların oyun sırasında yiyecek, içecek veya boya gibi materyallerle de aynı alanı kullanması durumunda temizlenebilir kumaş günlük yaşamı kolaylaştırır.
Balküpü Studio katlanabilir oyun minderlerinin su itici ve leke tutmayan kumaşı ile çıkarılabilir fermuarlı kılıfı, hareket alanının farklı aktiviteler için kullanılmasını daha pratik hâle getirir.
Minder seçiminin diğer kriterleri için Katlanabilir Oyun Minderi Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?, bakım tarafı için Katlanabilir Oyun Minderi Temizliği Nasıl Yapılır?, kumaş tarafı için de Su İtici Leke Tutmaz Oyun Minderi Neden Avantajlıdır? yazılarını kullanabilirsiniz.
Hareket Alanını Her Gün Aynı Şekilde Kurmak Gerekmez
Çocuklar aynı ortamı farklı şekillerde kullanabilir. Bu nedenle hareket köşesini sabit bir parkur gibi bırakmak yerine zaman zaman değiştirmek oyunun yeniden şekillenmesine imkan verir.
Bir gün tamamen açık bir katlanabilir oyun matı, başka bir gün katlanmış bölümlerden oluşan bir parkur, başka bir gün ise yalnızca yere yakın bir oturma alanı kullanılabilir.
Bu değişkenlik, çok sayıda oyun ekipmanı olmadan aynı alanın farklı şekillerde değerlendirilmesini sağlar.
Daha fazla oyun alternatifi için Tumbling Mat ile Evde Basit Aktivite Fikirleri ve Çocuklar İçin Ekransız Oyun ve Aktivite Fikirleri yazılarımızdan da yararlanabilirsiniz.
Sonuç
Evde çocuklar için hareket alanı oluşturmanın temelinde büyük bir oda veya çok sayıda ekipman değil, hareket edilebilecek boşluğu doğru kullanmak vardır.
Çocuğun yaşına ve sevdiği aktivitelere göre ayrılan bir alan; yuvarlanma, denge, mini parkur, açık uçlu oyun, tumbling veya basit jimnastik çalışmaları için farklı biçimlerde düzenlenebilir.
Katlanabilir oyun minderi, katlanabilir oyun matı, süngerli oyun minderi ve kalın yer minderi gibi çok amaçlı zeminler özellikle alanın sabit olmadığı evlerde oyun zamanı açılıp sonrasında yeniden düzenlenebilmesi açısından avantaj sağlar.
Bugün bir hareket parkuru olarak kullanılan minder, oyun bittikten sonra bir çocuk koltuğuna veya kitap köşesine dönüşebilir. Böylece çocuğun hareket ihtiyacı için ayrılan alan evin günlük düzeninden kopuk ayrı bir bölüm olmak zorunda kalmaz.
Balküpü Studio Katlanabilir Oyun Matı ve Oyun Minderi Koleksiyonunu inceleyerek evinizde oluşturmak istediğiniz hareket alanına uygun modelleri keşfedebilirsiniz.